ماشينهاى چاپ ، انواع و اقسام مختلف دارد ، ماشين چاپ روتارى بزرگترين و سريعترين نوع ماشينهاى چاپ كنونى است و معمولا براى چاپ روزنامه‌هاى پرتيراژ از آنها استفاده مىشود . ماشين چاپ روتارى مىتواند هر ساعت 60 هزار نسخه روزنامه چاپ كند ، صفحات آن را ببرد ، « تا بزند » و تعداد نسخه‌هاى چاپ شده را شماره كند . چاپ و چاپخانه در ايران اولين چاپخانه عربى و فارسى در ايران ظاهرا در اوايل قرن يازدهم ه . ق به وسيلهء كشيشان كرملى ، در دير آنان در اصفهان داير گرديد و به « بسمه‌خانه » معروف شد . در جلفاى اصفهان ظاهرا قريب سى سال بعد از اينكه شاه عبّاس اوّل صفوى ارامنه را به آنجا كوچانيد ( 1013 ه . ق ) چاپخانهء ارمنى داير گرديد ، و اثرى كه در ( 1050 ه . ق ) در آنجا چاپ شده باقيست . خود ايرانيان ساليان دراز توجهى به چاپخانه نداشتند و اگر هم گاهى صحبتى از آن مىرفت ( چنان كه شاردن در سياحتنامهء خود گفته است ) از مرحلهء حرف تجاوز نمىكرد ، تا آنكه ظاهرا در سلطنت فتحعليشاه ، اوّلين چاپخانهء تيپوگرافى ( چاپ سربى ) تحت حمايت و تشويق عباس ميرزا وليعهد در تبريز داير گرديد و شخصى به نام آقا زين العابدين تبريزى ، رسالهء فتحنامه ( از ميرزا ابو القاسم قائم مقام ) را كه ظاهرا نخستين كتاب فارسى است كه در ايران با حروف عربى طبع شده است به چاپ رسانيد . ( 1233 ه . ق ) همچنين عباس ميرزا در ( 1240 ه . ق ) ميرزا جعفر تبريزى را به مسكو فرستاد تا يك دستگاه چاپ سنگى بياورد و آن صنعت را نيز بياموزد و او دستگاهى به تبريز آورد و داير نمود . گويند فتحعليشاه ميرزا زين العابدين تبريزى را به تهران احضار كرد . ( حدود 1240 ه . ق ) و او تحت توجه منوچهر خان گرجى ملقب به معتمد الدوله قرآن معروف به قرآن معتمدى را به چاپ رسانيد و از شاگردان او مير باقر نامى بود كه بعدها ناسخ التواريخ را به چاپ سنگى رسانيد . - به هر حال در حدود ( 1240 ه . ق ) در تهران و تبريز چاپخانهء سربى داير بوده است . چنان كه ، چاپخانهء چاپ سنگى نيز در حدود 1250 در تهران وجود داشته است . ظاهرا چاپ سربى در 1261 ه . ق در تهران يك چند موقوف شده است . در اصفهان نيز بين ( 1244 و 1248 ه . ق ) چاپخانه سنگى وجود داشته است و رسالهء حسينيه كه در اين شهر طبع شده است مربوط به اين زمان است . قرآن چاپ سنگى شيراز نيز مربوط به‌همين سالهاست . بعد از تبريز و تهران و ظاهرا بعد از اصفهان و شيراز اوّلين شهرى كه در آن چاپخانه داير گرديد ، اروميه بوده است كه از ( 1256 ه . ق ) به بعد